Een fragment uit een gesprek met een adoptievaderhouden'. 'Ja natuurlijk mag dat' antwoordde ik.
'Luister Henk Jan. Er is nooit gezegd, dat je niet mag houden van je adoptiedochter. Het is zelfs een soort voorwaarde om ergens samen een start te kunnen maken'. Maar het kind is geboren door de moeder en de vader. Hoe of wat wij daar ook van mogen denken. Wij moeten zeer voorzichtig zijn om een oordeel te hebben over de ouders van kinderen. Persoonlijk zou ik zelfs wensen, dat anderen daar zich verre van houden. Hoe kan het kind zijn ouders ten volle nemen - ook al is dat slechts een klein beetje (of wat er van rest) - als daar achter een grote groep de druk uitoefent om het kind zijn ouders te verloochenen, want dat is wat er dan gebeurt he ?!
Diep in onze gedachten zeggen we daarmee, dat we betere ouders en mensen zijn dan waaruit ze geboren is. Maar is dat zo ? En ook al weten we rationele overwegingen te benoemen, dat doet niet af, dat het kind het leven het beste kan nemen als zij haar ouders kan nemen. En daarmee bedoel ik de OUDERS. Zij zijn de eerste en ook de enige ouders. Het kind heeft geen betere ouders dan waaruit hij geboren is. In dit geval de ouders van je adoptiedochtertje.
Maar wat ben ik dan ? Geen ouder, slechts adoptieouder ? Wat zegt dat dan van mij ? Ben ik een surrogaat ?
Maar Henk Jan wat zegt dat dan over het kind ? Is zij ook een surrogaat omdat zij een plaats moet invullen van een kind dat er nooit gekomen is ?
Velen verwarren banden met de plaats die je inneemt. Als ouders slechts worden aangeduid als biologische ouders en adoptieouders als ouders welke positie nemen de adoptieouders dan niet alleen juridisch maar ook maatschappelijk en emotioneel in? Worden de ouders dan niet slechts reproductieve eenheden om kinderen te baren ?
'Ja maar dat gaat om een duidelijk onderscheid te kunnen maken'. Juist ja Henk Jan, dat zeg ik net'.
Dat je als adoptie-ouder natuurlijk een band met een kind op kan bouwen die diep gaat en onverbrekelijk aanvoelt wordt hiermee ook niet ontkend. In veel adoptiefamilies geldt dat ook zoals ik het hier schets en voor zover ik dat kan waarnemen. Maar Eén ding blijft, adoptieouders kunnen nooit de plaats innemen van de ouders die eens waren. Dat is een existentiële vergissing.
Adoptieouders worden vanzelf de juiste ouders voor het adoptiekind als het kind volledig en in alle vrijheid naar de richtingen kunnen 'kijken' die zij voelen nodig te hebben. Kinderen die geadopteerd worden voelen ten diepste dat de binding - wat ze er uiteindelijk ook van moge denken - onuitsprekelijk is en vaak gepaard gaat met een diep verlies van die eerste binding. Die binding kunnen adoptieouders nooit invullen. De eerste liefde - velen ontkennen dat, maar kijk maar om je heen als
je het hard op blijft ontkennen dat kinderen een vorm van liefde hebben naar hun
ouders, ook boosheid en zelfs soms haat, - die vaak een vorm van liefde is die niet heeft kunnen vloeien - is de grootste in haar kracht.Het is in essentie even krachtig als kwetsbaar als de eerste liefde tussen twee mensen. Ook al probeer je die in latere relaties over te doen, het zal nooit meer zijn zoals die eerste liefde. Het is een stille herinnering aan die eerste band dat iets ontegenzeggelijks krachtigs in zich heeft. Een onuitsprekelijke band. Ja ik weet, veel psychologen en therapeuten denken daar anders over. Maar ik ben van mening, zij kijken slechts op basis van cognitie maar nemen niet waar. Vertel een volwassen mens maar, die ooit die eerste liefde bewust heeft gekend, dat wat hij of zij voelde niet realistisch was. Allen zullen beamen, dat die liefde door hart en ziel ging en nooit vervangbaar zal kunnen zijn, wat anderen er ook van moge denken. Dat betekent niet, dat zij geen nieuwe relaties kunnen aangaan. Maar die zal altijd anders zijn.
Liefde (binding) van kinderen naar hun ouders en visa versa, is iets groots en eigenlijk iets mysterieus. Maar er komen situaties voor, dat het kind niet verzorgd kan worden door zijn eigen ouders. Dan is het kind in uiterste gevallen in goede handen bij andere mensen die daar zorg en aandacht aan kunnen besteden. Die band die ontstaat is niet minder of meer maar anders.
Adoptieouders die de geschiedenis en binding die het geadopteerde kind heeft met zijn oorsprong bagataliseren , stellen zich boven de werkelijkheid. Zij voelen zich niet alleen betere ouders maar ook een beter mens ten opzichte van de ouders en de cultuur van afkomst.
Het is niet zelden dat een dergelijke (stille) minachting, geadopteerden tot wanhoop drijft. Zij voelen dat ze moeten kiezen. Maar hoe kunnen zij ? Ze zijn immers gebonden aan iets existentieels en de liefde die ontwikkeld is voor anderen. Sommigen bekopen een dergelijke verstrikte verhouding in relaties met de adoptieouders en anderen met de (figuurlijke) dood.
Adoptieouders hebben alle recht, ik denk zelfs een noodzaak,om zich te binden aan het nieuwe kind. En de band die onstaat is ook legitiem. Maar zo mogen nooit vergeten, dat de prijs die het kind en zijn ouders ervoor betaalden de grootste is wat een kind en ouder kan, zodat zij het kind kunnen krijgen waarnaar ze zo hebben verlangd. Dit besef en begrip maakt de rol en positie van adoptieouders niet minder maar wel anders. De aard van de relatie kan dan pas een binding krijgen die thuis hoort in de ordening van de geschiedenis en de verhouding tussen alle betrokkenen. Hierom kan adoptie nooit een faciliteit zijn. Ik denk nu dat ik niet meer hoef uit te leggen waarom."
Maar mijn dochter, ... jouw dochter ? nu kan men zien hoe vast het zit, dat zelfs het voorgaande verhaal, niet zorgt voor het onderscheid in taal nu want het bewustzijn heeft het snel verloren ..., zegt nu gewoon papa tegen mij. Is dat verkeerd ?
Nee, natuurlijk is dat niet verkeerd. Het gaat hier ook niet om goed en slecht. Maar de adoptieouders moeten zich zeer bewust van zijn in welke kwetsbare omgeving ze verkeren als het gaat om hun eigen denkbeelden en dat wat het adoptiekind nodig heeft. Volg die ontwikkeling die prettig is voor allen. Maar besef goed dat wat ik net verteld heb.
De namen van de personen zijn gefingeerd wegens de privacy van betrokkenen !
